Hydrologia.

Przewodnik do ćwiczeń laboratoryjnych i terenowych

Autor: Robert Tarka

Wydawca: Wydawnictwo OCEAN

Rok wydania: 1999

ISBN: 83-913121-0-0

 

SPIS TREŚCI

 

 

Wprowadzenie

 

5

Ćwiczenie 1-3

Zlewnia i jej charakterystyka

7

Ćwiczenie 4-6

Wyznaczanie średniego opadu w zlewni

16

Ćwiczenie 7

Pomiary przepływu w ciekach - część I. Pomiary bezpośrednie

26

Ćwiczenie 8

Pomiary przepływu w ciekach - część II. Pomiary pośrednie

33

Ćwiczenie 9

Odpływ ze zlewni

42

Ćwiczenie 10

Obliczanie przepływów charakterystycznych metodami empirycznymi

53

Ćwiczenie 11-12

Parowanie ze zlewni

63

Ćwiczenie 13

Retencja strefy saturacji

76

Ćwiczenie 14

Bilans wodny zlewni

85

Ćwiczenie 15

Uzupełnianie luk w pomiarach hydrometeorologicznych

91

Literatura

 

99

 

 

 

 

 

 


 

 

“... kropla wody w oceanie

stanowi wielką różnicę.”

Joseph Conrad “Ocalenie”

WPROWADZENIE

 

Prawidłowe poznanie obiegu wody w przyrodzie, a szczególnie w jej podstawowej jednostce jaką jest zlewnia rzeczna stanowi jeden z ważniejszych problemów współczesnej hydrologii. Od właściwego określenia ilości wód biorących udział w poszczególnych elementach tego obiegu zależy prawidłowy sposób gospodarowania i wykorzystania zasobów wodnych. Dlatego tak istotna jest realizacja tematyki dotyczącej bilansowania zasobów wodnych podczas studiów na kierunkach przyrodniczych. Przewodnik do ćwiczeń laboratoryjnych i terenowych został opracowany w Zakładzie Hydrogeologii Instytutu Nauk Geologicznych Uniwersytetu Wrocławskiego jako pomoc dla studentów geologii i pracowników naukowo-dydaktycznych prowadzących zajęcia z hydrologii. Przedmiot ten, jako obowiązkowy, realizowany jest w wymiarze 30 godzin wykładu i 30 godzin ćwiczeń na II roku studiów na kierunku geologia. Treść przewodnika skupia się w swej zasadniczej części na zagadnieniach bilansowania zasobów wodnych na obszarze zlewni. Dodatkowo została ona uzupełniona o wybrane zagadnienia dotyczące prowadzenia pomiarów niektórych elementów hydrometeorologicznych i określania ich wartości ekstremalnych oraz o uzupełnianie luk w obserwacjach hydrometeorologicznych.

W ramach niniejszego skryptu opracowano 15 ćwiczeń. Pierwsza grupa ćwiczeń (ćw. 1-3) zaznajamia z podstawowymi pojęciami dotyczącymi zlewni rzecznej i jej charakterystyką. Druga grupa ćwiczeń (ćw. 4-6, 9, 11-12, 13 i 14) obejmuje swoją tematyką zagadnienia obliczania poszczególnych składników bilansu wodnego oraz metody jego zestawiania. Trzecia grupa to ćwiczenia umożliwiające poznanie metod pomiaru przepływu w cieku i wyznaczanie jego wartości charakterystycznych (ćw. 7, 8, 10). Ćwiczenia w tej grupie mogą znaleźć swoje praktyczne wykorzystanie podczas zajęć terenowych z hydrologii i hydrogeologii. Ostatnie z przygotowanych ćwiczeń (ćw. 15) poświęcone jest dość istotnemu problemowi uzupełniania luk w obserwacjach hydrometeorologicznych oraz wydłużaniu ciągów pomiarowych.

               Każde ćwiczenie zaprojektowano tak, że składa się ono z dwóch części: teoretycznej i praktycznej. Znajomość omówionych zagadnień teoretycznych jest niezbędna do wykonania zaplanowanego ćwiczenia. Często jednak wykracza swoją treścią poza zakres programu, umożliwiając szersze zapoznanie się z określoną problematyką. W ramach części praktycznej opracowano zagadnienia dla studentów oraz sposób i formę wykonania ćwiczenia. Wykonanie każdego ćwiczenia jest szczegółowo objaśnione oraz zilustrowane przykładem ze zlewni Białej Lądeckiej (Sudety). W początkowej części każdego ćwiczenia umieszczono także wykaz podstawowej literatury wykorzystanej do opracowania zagadnień teoretycznych. Stanowi on znaczne ułatwienie w dotarciu do materiałów w celu poszerzenia już zdobytej wiedzy.

           Wydaje się, że oprócz swojego podstawowego przeznaczenia przewodnik może być  wykorzystywany w ramach ćwiczeń z hydrologii i przedmiotów pokrewnych na innych kierunkach studiów. Z części teoretycznej mogą także korzystać pracownicy instytucji, które zajmują się problematyką wodną, a zwłaszcza bilansowaniem zasobów wodnych.

 

 

 

ERRATA

 

 

 

 

 

Strona

Wiersz

Jest

Powinno być

16

12 od góry

hydrogeologii

hydrologii

24

Rycina

Kletno 37o

Kletno 39o

30

18 od dołu

ts

hs

44

9 od góry

wynosi 2-4 dni (tab. 1),

wynosi 2-4 dni,

61

19 od góry

tab. 10.8

tab. 10.9

61

20 od góry

tab. 10.9

tab. 10.10

61

21 od góry

tab. 10.10

tab. 10.8

74

11 od dołu

dochodziło do zapewne

dochodziło zapewne

91

8 od góry

hydrometorologicznych

hydrometeorologicznych

95

wzór 15.17

sx

sy

98

8 od góry

na charakter

na charakter

 

Strona 84 ryc. 13.6

 

 

 

 

Autor zwraca się z prośbą o przekazywanie dostrzeżonych błędów droga pocztowa lub przez

email: robert.tarka(at)ing.uni.wroc.pl

 

 

 

 

 

 

 

 

Wrocław, marzec 2006